Gaztelania-euskara itzultzaile automatikoa hobetua aurkeztu dute

Eleka enpresak gaztelania-euskara itzultzailea hobetu du eta euskaratik gaztelaniarako lehen itzultzailearen prototipoa sortu du.

Bost urte dira Eleka Ingeniaritza Linguistikoa enpresa, Galiziako eta Herrialde Katalanetako enpresa eta unibertsitateekin Batera, Opentrad itzulpen automatikoak egiteko plataforma kode irekian garatzen hasi zenetik, eta orain Opentrad plataformaren parte den Matxin gaztelania-euskararen bertsio hobetua garatu du. Horretarako, itzulpen automatikoak egiteko hainbat teknika erabili dituzte.

Iñaki Irazabalbeitia Elekako kudeatzaileak, Josu Waliño Elhuyar Fundazioko proiektu-kudeatzaileak eta Iñaki Alegria IXA taldeko kideak Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean egindako aurkezpenean adierazitakoaren arabera, aurreko gaztelania-euskara itzultzaile automatikoaren bertsioaren eboluzioa da Matxin hau.

Matxin kode irekiko aplikazioa da, Opentrad plataformaren baitakoa. Bertsio berrituan bi ezaugarri nabarmen daitezke: batetik gaztelaniatik euskararako itzultzailea hobetu da, 2006an aurkeztu zen prototipoaren bertsio berritua da eta itzulpenen kalitatean nabarmen hobetu da; bestetik, euskaratik gaztelaniarako itzultzailearen lehen prototipoa sortu da. Bi itzultzaileak www.opentrad.com webgunean erabil daitezke, doan.

Itzulpen automatikoaren munduan itzulpenerako bi metodo erabiltzen dira: erregeletan oinarritutakoa eta estatistikoa. Erregeletan oinarritutako sistemak informazio linguistikoarekin funtzionatzen du: informazio horren araberako erregelak sortzen dira. Estatistikoa, aldiz, lehendik egindako itzulpenetan oinarritzen da, eta jakintza hori erabiltzen du hurrengo itzulpenak egiteko garaian. Gaztelania-euskara itzultzaile automatikoaren kasuan bi teknikak garatu eta integratu dira. Euskara-gaztelania itzultzailearen kasuan, berriz, teknika estatistikoak bakarrik erabili dira.

Matxin gaztelania-euskara sistemaren balio erantsi garrantzitsuena Opentrad kode irekiko sistemaren barruan egotea da. Izan ere, gaztelania-euskara motorra garatuta, komunitatearen esku geratzen da eta edonork egokitu dezake bere beharretara, lizentziarik ordaindu beharrik gabe. Elekak egindako garapena www.opentrad.com webgunean eskuragarri dago.

Aurkezpenean esker oneko hitzak izan ziren Donostiako, Gasteizko eta Arrasateko udalentzat, IVAPentzat, Eroskirentzat, Eitbnetentzat eta Aldaketa 16 aldizkariarentzat, eurek lagatako itzulpen-memoriak oso baliagarriak izan baitira sistema estatistikoa entrenatzeko.

Ekimen honek Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Sailaren, eta Espainiako Industria, Turismo eta Merkataritza Ministerioaren laguntza izan du, Gaitek eta Profit deialdien bidez, hurrenez hurren.

3.ataza: Erromeria

Bideolanarekin amaitzen dugu ikasturte honetako lana.
Bideo erreportai honetan, euskal kulturaren gainberadarekin zerikusia zuen zerbait landu behar zen, horrela guk erromeria gaiari eutsi diogu. Azken batean, bere egoera gaur egun beherantz doala iruditzen zaigulako.
Gustatuko zaizuelakoan.
Eskerrik asko.

Haurren arpegiak irribarrez joziko dira gaur

Gabonetako jaiak amaitzear dira baina oraindik geratzen zaizkigun egun gutxi hauetan jan edan nahiko izateaz gain, opariak izango dira etxe gehienetan.
Atzo, arratsaldeko 18:30, Erregeen laguntzaileak Gurrutxaga plazara hurbildu ziren haurren eskutitzak jasotzera, gaur gauez beraien opariak jaso ditzaten.
Gaur, asteartea, beste urtetan bezala Hiru erregeen kabalgata ikusteko aukera izango dugu eta aurten ere itsasoz helduko dira gure herri xumera. Arratsaldeko 18:30ak aldera iritsiko dira eta horren ostean, herrian zehar ibiliko dira poz giroa zabaltzen.
Hala ere, gure Erregeek, San Juan Egoitza, Otezuri Errezidentzira hurbildiko dira bertako gaixoei ere opari bana eskaintzera.

Bestetik, etxean haur gaixoren bat izan ez gero eta erregeak bertara joateko aukera izango duzue, horretarako ordea, aldez aurretik Txepetxa sozidadera hurbildu beharko zarete, izena eta helbidea emateko.

Besterik gabean, azken egun hontaz goza zazuela eta opari piloa jaso.

Irakurri matte: zumaiako literatur aldizkaria

Txinparta Euskara Taldeak eta Zumaiako Udalak 'Irakurri matte!' euskara hutsezko literatur aldizkaria argitaratzen dute, urtean hiru ale kaleratuz. Txinparta taldeak, Zumaian euskarazko literaturaren alde egiteko helburuarekin sortutako lana da eta udalak, bere aldetik, argitalpen horien kostua hartu du bere gain.

Literatur zaleak asko dira Zumaian eta arlo horretan trebatutakoak ere bai; besteak beste, idazleak, kritikariak... Hala, aldizkari hau euskarri dugu zaletasun horrek eta herritarrengana iristeko zubi sendoa izanez.


Aste honetako argitalpenean, Gorantz begira jarri naiz lanaren zati bat irakurtzeko aukera izango duzue.


Bosnia Herzegovina,1992


" Ama Estela naiz

Ama non zaude?
Parkean jolasten egon naiz, eztanda handi bat entzun dut eta korrika alde egin behar izan dut. Nicole ez dut ikuste, ez dakit non sartu den.
Galdu egin naiz, ez dakit non nagoen; zer gertatzen da ama? Zer gertatzen zait?
Gorantz begira jarri naiz, zerurantz begira. Begiak guziz ireki ezin ditudalarik, eguzkiaren argiak itsutzen bainau eta bere berotasunak erre. Sua izango balitz bezala erretzen nau . Hala ere, une hauek mingarriagoak dira, ama.
Ez dut ezer garbi ikusten, laino handi batek jango nauela dirudi. Laino gris handia, arraroa. Ipuin bat dirudi honek, baina ez dakit non nagoen.
Eta inguruan, garrasiak entzuten ditut, negarrak eta minaren hotsak. Ezkerreko eskuaz belarria babestu nahian nabil.
Gogoratzen al duzu zuk txikiago nintzenean jotzen zenidan kantu hura? Bost urte nituenn aitak pianoa oparitu zidanean.Nire egurrezko piano txikia da... Etxera itzuli nahi dut pianoa jotzera. Garrasiek ez didate uzten, ezin dut zuk kantatzen zenidan kanta gogoratu [...]"